2

అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య నెలల తరబడి కొనసాగిన ఉద్రిక్తతలకు ముగింపు పలుకుతూ శాంతి ఒప్పందం కుదరడం ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లకు ఊరట కలిగించింది. పాకిస్థాన్, ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన ఈ ఒప్పందం నేపథ్యంలో ప్రపంచ చమురు, సహజవాయు రవాణాలో కీలక పాత్ర పోషించే హోర్ముజ్ జలసంధి (Hormuz Strait) మళ్లీ తెరుచుకునే ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది.

ఈ పరిణామంలో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచింది ‘దిశా’ అనే LNG ట్యాంకర్. హోర్ముజ్ జలసంధి తిరిగి ప్రారంభమైన తర్వాత దానిని దాటుతున్న తొలి ప్రధాన నౌకగా ‘దిశా’ గుర్తింపు పొందింది. దీంతో అంతర్జాతీయ సముద్ర రవాణా రంగంలో ఈ నౌక పేరు ప్రముఖంగా మారింది.

‘దిశా’ ట్యాంకర్ ఖతార్‌లోని రాస్ లఫాన్ పోర్టు నుంచి ద్రవీకృత సహజవాయువు (LNG)ను తరలిస్తోంది. మాల్టా జెండా కింద కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నప్పటికీ, AIS నౌకా రికార్డుల్లో భారతీయ నౌకగా నమోదై ఉండటం విశేషంగా మారింది. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్త పరిస్థితుల కారణంగా మార్చి 2వ తేదీ నుంచి ఈ నౌక రాస్ లఫాన్ పోర్టులోనే నిలిచిపోయింది.

సుమారు మూడు నెలలపాటు పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో చిక్కుకుపోయిన ఈ ట్యాంకర్ ఇప్పుడు శాంతి ఒప్పందం తర్వాత తన ప్రయాణాన్ని తిరిగి ప్రారంభించింది. మెరైన్ ట్రాఫిక్ డేటా ప్రకారం, ‘దిశా’ ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని గుజరాత్ రాష్ట్రం దహేజ్ పోర్టు వైపు ప్రయాణిస్తోంది.

277 మీటర్ల పొడవు, 44 మీటర్ల వెడల్పు కలిగిన ఈ భారీ LNG నౌక ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా గొలుసులో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. బ్లూమ్‌బెర్గ్ సేకరించిన షిప్ ట్రాకింగ్ వివరాల ప్రకారం, మార్చి 1వ తేదీన ఈ నౌక LNG సరుకును లోడ్ చేసుకుని బయలుదేరేందుకు సిద్ధమైంది. అయితే యుద్ధ పరిస్థితుల కారణంగా ప్రయాణం నిలిచిపోయింది.

ఇప్పుడు కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం అమల్లోకి రావడంతో హోర్ముజ్ జలసంధిని దాటిన తొలి పెద్ద LNG ట్యాంకర్‌గా ‘దిశా’ నిలిచింది. ఈ నౌక జూన్ 18వ తేదీ నాటికి గుజరాత్‌లోని దహేజ్ పోర్టుకు చేరుకునే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు.

ఇక శాంతి ఒప్పందం ప్రకారం ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులపై విధించిన కొన్ని ఆంక్షలను తాత్కాలికంగా సడలించే అంశంపై కూడా అవగాహన కుదిరినట్లు సమాచారం. అంతేకాకుండా అమెరికాలో స్తంభింపజేసిన సుమారు 25 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన ఇరాన్ ఆస్తుల విడుదలకు సంబంధించిన అంశాలపై కూడా చర్చలు సానుకూలంగా సాగినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.

ఈ పరిణామాలు ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపై సానుకూల ప్రభావం చూపుతున్నాయి. గత కొన్ని నెలలుగా యూరప్, ఆసియా దేశాల్లో సహజవాయు ధరలు పెరగడం, సరఫరా సమస్యలు తలెత్తడం వంటి పరిణామాలకు ఈ ఒప్పందం కొంతవరకు ఉపశమనం కలిగించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

శాంతి ఒప్పందం వార్తలు వెలువడిన వెంటనే అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్లు కూడా సానుకూలంగా స్పందించాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ప్రారంభ ట్రేడింగ్‌లో 4 శాతానికి పైగా తగ్గాయి. ఇంధన సరఫరా పరిస్థితులు సాధారణ స్థితికి చేరుకుంటున్నాయనే సంకేతంగా దీనిని మార్కెట్ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

మొత్తానికి అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందం కేవలం రాజకీయ పరిణామమే కాకుండా ప్రపంచ ఇంధన రంగానికి కీలక మలుపుగా మారింది. హోర్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభం, ‘దిశా’ నౌక ప్రయాణం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సానుకూల సంకేతాలుగా కనిపిస్తున్నాయి.