భారత్లో స్టాక్ మార్కెట్పై ఆసక్తి పెరుగుతున్న కొద్దీ డీమ్యాట్ అకౌంట్ (Demat Account) ప్రాధాన్యత కూడా పెరుగుతోంది. షేర్లు, బాండ్లు వంటి సెక్యూరిటీలను కాగిత రూపంలో కాకుండా ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో ఉంచుకునే ఖాతానే డీమ్యాట్ అకౌంట్. భారత్లో ఈ సేవలు ప్రధానంగా NSDL, CDSL అనే రెండు డిపాజిటరీల వ్యవస్థ ద్వారా, వాటికి అనుబంధంగా పనిచేసే డిపాజిటరీ పార్టిసిపెంట్ల (DPs) ద్వారా అందుబాటులో ఉంటాయి.
గతంలో షేర్లను ఫిజికల్ సర్టిఫికెట్ల రూపంలో ఉంచేవారు. వాటిని భద్రపరచడం, బదిలీ చేయడం వంటి ప్రక్రియల్లో పేపర్వర్క్, ఆలస్యం, సర్టిఫికెట్లు పోగొట్టుకునే ప్రమాదం వంటి సమస్యలు ఉండేవి. డీమ్యాట్ విధానం వల్ల సెక్యూరిటీలను ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో నిర్వహించడం సులభమైంది. ఫిజికల్ సర్టిఫికెట్లకు సంబంధించిన కొన్ని ప్రమాదాలు, అనవసరమైన పేపర్వర్క్ కూడా తగ్గాయి.
డీమ్యాట్ అకౌంట్ ఎందుకు అవసరం?
స్టాక్ మార్కెట్లో షేర్లను కొనుగోలు, విక్రయించేందుకు సాధారణంగా డీమ్యాట్ అకౌంట్తో పాటు ట్రేడింగ్ అకౌంట్, బ్యాంక్ అకౌంట్ కూడా అవసరం. డీమ్యాట్ అకౌంట్లో కొనుగోలు చేసిన సెక్యూరిటీలు ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో నిల్వ ఉంటాయి. ట్రేడింగ్ అకౌంట్ ద్వారా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో కొనుగోలు, విక్రయ లావాదేవీలు జరుగుతాయి.
అలాగే కంపెనీలు ప్రకటించే బోనస్, స్ప్లిట్, విలీనం వంటి కొన్ని కార్పొరేట్ చర్యల ద్వారా లభించే సెక్యూరిటీలు అర్హత ఉన్న సందర్భాల్లో డీమ్యాట్ ఖాతాలో ఎలక్ట్రానిక్గా జమ అవుతాయి.
డీమ్యాట్ అకౌంట్ ఎలా తెరవాలి?
SEBIలో నమోదైన డిపాజిటరీ పార్టిసిపెంట్ (DP) లేదా స్టాక్ బ్రోకర్ ద్వారా డీమ్యాట్ అకౌంట్ను ఆన్లైన్లో లేదా ఇతర అందుబాటులో ఉన్న విధానాల్లో తెరవవచ్చు. ప్రస్తుతం e-KYC, వీడియో ఆధారిత ధృవీకరణ వంటి డిజిటల్ విధానాలతో ఖాతా ప్రారంభించే సదుపాయాలు కూడా ఉన్నాయి. KYC ప్రక్రియలో సాధారణంగా PAN, గుర్తింపు/చిరునామా ధృవీకరణ, బ్యాంక్ వివరాలు వంటి సమాచారం అవసరం అవుతుంది.
డీమ్యాట్ అకౌంట్ తెరవేటప్పుడు SEBIలో నమోదైన DPనే ఎంచుకోవాలని SEBI సూచిస్తోంది. ఖాతా వివరాలు, ఛార్జీలు, నిబంధనలు పూర్తిగా చదివి అర్థం చేసుకున్న తర్వాతే అంగీకరించడం మంచిది. అలాగే ట్రేడింగ్ లేదా డీమ్యాట్ ఖాతా పాస్వర్డ్, OTP వంటి వివరాలను ఎవరితోనూ పంచుకోకూడదు.
మొత్తంగా, స్టాక్ మార్కెట్లో పెట్టుబడులు ప్రారంభించాలనుకునే వారికి డీమ్యాట్ అకౌంట్ కీలకమైన భాగం. అయితే డీమ్యాట్ అకౌంట్ ఉండటం మాత్రమే పెట్టుబడిపై లాభానికి హామీ ఇవ్వదు. ఏ సెక్యూరిటీలో పెట్టుబడి పెట్టాలి, ఎంత మొత్తాన్ని పెట్టాలి అనే నిర్ణయాలను సరైన అవగాహనతో తీసుకోవడం ముఖ్యమైన విషయం.
Disclaimer: ఈ ఆర్టికల్ సమాచార ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే అందించబడింది. స్టాక్ మార్కెట్ పెట్టుబడుల్లో మార్కెట్ రిస్క్ ఉంటుంది. పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకునే ముందు సంబంధిత నిబంధనలు, ఛార్జీలు మరియు రిస్క్లను పరిశీలించి, అవసరమైతే SEBI నమోదిత పెట్టుబడి సలహాదారుని సంప్రదించండి.
- Demat Account: డీమ్యాట్ అకౌంట్ అంటే ఏమిటి? ఎలా తెరవాలి?
- Brain Foods: జ్ఞాపకశక్తి పదిలంగా ఉండాలంటే ఈ ఆహారాలు తీసుకోండి
- Barley Benefits: బార్లీ ఎవరు తినవచ్చు? ఆరోగ్యానికి కలిగే ప్రయోజనాలివే
- FDA Notice: షారుఖ్, అజయ్ దేవగన్, టైగర్ ష్రాఫ్కు మహారాష్ట్ర FDA నోటీసులు
- Loan Fraud: బ్యాంకు రుణాల పేరుతో భారీ మోసం.. అంతర్రాష్ట్ర నేరస్తుడి అరెస్ట్
